1. Opdrachtgevers geven ontwerp-opdrachten in opdracht van andere opdrachtgevers waardoor het zicht op behoeften van gebruikers vervaagt.
Niet alleen onze materiaal- en geldstromen zijn lineair maar ook processen zoals de ontwikkeling van vastgoed. De huidige structuur gaat uit van een gemeente die de randvoorwaarden stelt voor de ontwikkeling van grond. Een ontwikkelaar past er een investerings- en verdienmodel op toe, nodigt financiers uit om erin te investeren. Vervolgens vraagt de ontwikkelaar een architect om een risicomijdend maar wervend ontwerp. De aannemer wint op laagste inschrijving voor de uitvoering van het project en levert liefst tegen nog lagere kosten de minimaal geëiste kwaliteit. Een makelaar werft ten slotte kopers of huurders in de markt voor het verdienmodel van de ontwikkelaar en financiers. De uiteindelijke bewoners hebben minimale invloed en kunnen slechts kiezen uit het aanbod dat de markt verschaft. Elke schakel in deze keten probeert risico’s verderop in het proces voor hemzelf te minimaliseren en rekent percentages en rente op de ontwikkelkosten waardoor de prijs van het eindproduct hoog is en de gerealiseerde ambities laag moeten blijven.
In een omgekeerd proces ligt het initiatief bij de eindgebruikers. In toenemende mate leren we van projecten als Wolpaheartstraat in Rotterdam en Boschgaard in Den Bosch dat wanneer de uiteindelijke bewoners als collectief het initiatief nemen en hun collectieve ambitie in lijn brengen met randvoorwaarden van gemeente en financiers de kwaliteit, cohesie en betaalbaarheid van woningen drastisch verbetert. Het ontwerp kan dan ook direct gebaseerd worden op de ambities en de wensen van de gebruikers En de architect kan zonder filters integrerend advies geven en echt relevante keuzes voorleggen die niet gebaseerd zijn op een zo goed mogelijke verkoopbaarheid maar op het daadwerkelijk gebruik.. De bouwer is in deze keten ook in staat om keuzes in de realisatie met de gebruiker ipv de ontwikkelaar af te stemmen en evt werkzaamheden uitbesteden aan belanghebbende. Het geheel kent veel minder onnodige schakels, minder communicatie en de bijbehorende risico- en winstpercentages.